Sosyalist Demokrasi için YENİYOL

Yeni yılın ilk günlerinde kaybettiğimiz yoldaşımız Daniel Bensaïd’i 26 Ocak günü  İstanbul’da düzenlediğimiz bir buluşmayla andık. Sosyalist Demokrasi için Yeniyol’un ev sahipliğinde gerçekleşen toplantıda, Daniel’in, tabir yerindeyse, “komünizmin içine doğduğunu” ifade eden Masis Kürkçügil, Toulouse’un işçi mahallelerindeki mütevazı aile meyhanesinden ve futbola olan tutkusundan IV. Enternasyonal’in düşünsel ve politik önderliğine uzanan bir anlatı içinde, nevi şahsına münhasır bir devrimci olarak Daniel’i resmetti. Fransız Komünist Partisi’nin gençlik örgütü JCR içinde siyasal mücadeleye atılışını, sol muhalefet geleneğiyle tanışmasını, 1968’de Nanterre’ın kampuslarında doğan 22 Mart hareketindeki rolünü, LCR ve NPA içinde mücadeleye devam edişini anlattı. Tüm bu politik pratiğin yanı sıra onun nasıl çağdaş Marksist düşüncenin en özgün figürlerinden biri haline geldiğini açıklayan Kürkçügil, Daniel’in, Marx’a dönerek değil Marx’tan bakarak komünizmi yeniden düşünme önerisini tekrarladı. Bir başka büyük devrimcinin, Blanqui’nin, Daniel için önemini anımsatan Kürkçügil, onun en karanlık zamanlarda bile dinmeyen “melankolik” cesaretini vurgulayarak sözlerini tamamladı.

Meline Manuşyan’ın büyük bir sadelik, coşku, aşk ve sadakatle donanmış, Misak Manuşyan’ın hayatı hakkında temel kaynak olan “Manuşyan” kitabı türkçede yayımlanırken, herhangi bir yıldönümü, anma, tartışma yokken Fransa’da iki kitap bir çizgi roman daha yayımlandı. Bunlara ilaveten Robert Guédigian’ın “L’Armée de Crime” (Caniler Ordusu) filmi Eylül 2009’da gösterime girdi.
Uzun süre Manuşyan’ın kurşuna dizilmeden önce Meline’ye gönderdiği mektuptan esinlenmiş Aragon’un şiiri ve Leo Ferre’nin sesiyle belleklerde yer etmiş olan efsane, biraz daha ete kemiğe bürünüyor.

İkinci Dünya Savaşı’nın doksanıncı yılı neredeyse sessiz sedasız geçiştirildi. Nazizmin yenilgisi sanki barbarlığın tarihe gömülmesine yetmişti. Yirminci yüzyılın tanıdığı en büyük felaket, yalnızca verdiği kayıplar, acılardan ibaret değil; en elverişsiz koşullarda bile insanlık onurunu ayakta tutmak için direnenlerin yazdığı sayfalar asla unutulmamalı. Düzenli orduların savaşlarında, salgın hastalıklarda, yoksullukta milyonlar yitirildi. Bütün bu anonim direnişçilerin yanı sıra tarih kendisine beklenmedik muhataplar da buldu. Katliamdan kurtulmuş, işgalden, faşizmden, Frankizmden, nazizmden, Yahudi düşmanlığından kaçmış, yurtlarından sökülmüş, yoksul basit insanlar barbarlık kapıyı çalınca ev sahiplerinden çok daha derin bir duyarlılıkla, zor bela tutundukları hayatın kıyısından tarihe sıçradılar.